کونین (۱۹۷۰) در مطالعات خود دریافت آگاهی و احاطه معلم بر کلاس درس علاوه بر رفتار دانش آموزان در نوع مدیریت کلاس نیز موثر است. کونین این آگاهی و احاطه را با برچسب "مسلط بودن"بیان می‌کند . معلمان دارای این برچسب در تمام سطوح کلاس حتی آن قسمت هایی که دیده نمی شود مسلط اند و می دانند که در محیط کلاس چه می گذرد. آنها بر مواردی چون میزان فعالیت و درگیر شدن دانش آموزان در وظایف خود،آزادی، بی انضباطی، پاسخگویی به سوال ها و انجام تکالیف وقوف کافی دارد .معلمان مسلط بر کلاس در تشخیص دانش آموزان بی انضباط کمتر اشتباه می کنند و حتی دقیقاً می توانند تشخیص دهند که بین دو دانش آموز بی‌انضباطی کدام یک جدی تر است و یا کدام یک از آنها قادرند در مواقع لازم بی انضباطی خود را متوقف یا مخفی سازند. در پژوهش کونین که در آن به دو عملکرد معلمان یعنی اعطای آزادی عمل و متوقف کردن بی انضباطی دانش آموزان نمره داده می‌شد ، معمولاً معلمانی که تسلط بالایی بر کلاس داشتند آنهایی بودند که به اصطلاح" پشت سر خود چشم داشتند".

معلمان اثربخش می‌توانند چندین فعالیت نامطلوب یا بی انضباطی در کلاس درس را همزمان بدون سردرگمی زیر نظر بگیرند و کنترل نمایند. آنها جنبش ها و بی نظمی های کلاس درس را حتی متوقف می‌کنند و فعالیتهای آموزشی را از رکود آزاد می سازند. یکی از مهارت های معلم اثربخش، نرمی و ملایمت او در جهت اجرای فعالیت های آموزشی است. او با این توانایی استمرار گردش کار را سبب می‌شود و فعالیت‌های فرآیند یاددهی- یادگیری را بدون آشفته شدن و آشفته کردن دانش آموزان مدیریت می نماید .سرانجام اینکه معلم اثربخش علاوه بر هدایت فعالیت‌های آموزشی به صورت انفرادی با مدیریت خوب خود فعالیت های گروهی را نیز در کلاس درس تقویت می‌کند . او در فرایند یاددهی_یادگیری موقعیتی را فراهم می‌سازد که در آن به سهولت معلوم نمی شود چه سوالی بعداً از طرف معلم مطرح می‌شود و یا چه کسی باید به این سوال پاسخ دهد. این موقعیت مبهم سبب می‌شود که دانش‌آموزان دائماً در یک حالت کنجکاوی هوشیاری و توجه به سر ببرند و توضیحات معلم را با دقت دنبال نماید. نتایج مطالعات کونین همبستگی مثبتی را بین میزان درگیری دانش‌آموزان در فعالیت‌های آموزشی و عدم انحراف و بی انضباطی در کلاس درس نشان می دهد. همچنین فعالیت بروفی و اورتسون(۱۹۷۴) بیانگر آن است که بین رفتار معلم و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی در خواندن رابطه وجود دارد. بر اساس این مطالعات و یافته های مشابه بین تسلط و اشراف معلم بر کلاس درس، چابکی و تیزبینی، نرمی و ملایمت، هوشیاری و مواظبت کردن گروهی و به عبارت بهتر بین مدیریت خوب و کنترل نظم کلاس درس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ارتباط مستقیم و مثبت وجود دارد.

 

منابع:

 شعبانی،حسن(۱۳۹۸)،مهارت های آموزشی و پرورشی، روش ها و فنون تدریس،تهران:سمت،چاپ سی و سوم، فثل چهارم،صفحات ۱۵۹تا۱۶۱.

 

سیف،علی اکبر(۱۳۶۴)؛ اندازه گیری و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی؛تهران:موسسه انتشارات آگاه.

 

Kounin,J.S. 1970;Discipline and Group Managment in Classrooms; New York: Holt Rinehart and Winton